افت فشار در سیستم هوای فشرده به چه معناست؟
قبل از پرداختن به دلایل، باید بدانیم منظور از افت فشار چیست. افت فشار (Pressure Drop) به تفاوت فشار بین خروجی کمپرسور باد و نقطه مصرف (محل استفاده از ابزار پنوماتیک) گفته میشود. مقداری از افت فشار (حدود 2 تا 3 PSI) در هر سیستمی طبیعی است، اما اگر این اختلاف فشار از 10% فشار کاری سیستم بیشتر شود، یک مشکل جدی تلقی شده و نیازمند بررسی فوری است.
۱۰ علت اصلی افت فشار در کمپرسور باد و راهکارهای آن
افت فشار میتواند ناشی از یک یا ترکیبی از چندین عامل باشد. در ادامه به بررسی دقیق این عوامل از سادهترین تا پیچیدهترین موارد میپردازیم.
۱. نشتی هوا در سیستم (شایعترین علت)
نشتی هوا، دزد پنهان انرژی در سیستم شماست. حتی یک سوراخ کوچک میتواند حجم قابل توجهی از هوای فشرده را هدر دهد و باعث کارکرد بیوقفه و افت فشار کمپرسور باد شود.
نشانهها:
- شنیدن صدای “هیس هیس” از اتصالات، شیلنگها یا شیرآلات.
- کار کردن کمپرسور حتی زمانی که از هیچ ابزاری استفاده نمیشود.
- افت سریع فشار مخزن پس از خاموش شدن کمپرسور.
روش عیبیابی:
- تمام ابزارهای مصرفی را خاموش کنید و اجازه دهید کمپرسور به فشار ماکزیمم برسد و خاموش شود.
- با یک اسپری کف صابون، تمامی اتصالات، شیرها، شیلنگها، کوپلینگها و نقاط جوش روی مخزن و لولهها را بررسی کنید. ایجاد حباب نشاندهنده نشتی است.
- به نقاطی مانند رگولاتور فشار، فیلترها و شیر تخلیه زیر مخزن توجه ویژه داشته باشید.
اتصالات شل را محکم کنید، نوارهای تفلون را تعویض کرده و قطعات معیوب یا شیلنگهای سوراخ را جایگزین نمایید. برآورد میشود که رفع نشتیها میتواند تا ۳۰٪ در مصرف انرژی صرفهجویی ایجاد کند. اگر در یافتن محل دقیق نشتی مشکل دارید، متخصصین امداد کمپرسور زاگرس با تجهیزات پیشرفته نشتیابی در خدمت شما هستند.
۲. فیلتر هوای ورودی کثیف یا مسدود
فیلتر هوا اولین خط دفاعی کمپرسور باد شما در برابر گرد و غبار است. اگر این فیلتر مسدود شود، کمپرسور برای مکش هوای مورد نیاز خود باید انرژی بیشتری مصرف کند که این “نفس تنگی” مستقیماً به کاهش حجم هوای خروجی و افت فشار منجر میشود.
روش عیبیابی:
فیلتر هوا را به صورت چشمی بررسی کنید. وجود گرد و غبار غلیظ، روغن یا گرفتگی نشاندهنده نیاز به تعویض یا تمیزکاری است.
راهکار:
فیلترهای کاغذی باید در بازههای زمانی مشخص (معمولاً هر 200 تا 500 ساعت کارکرد، بسته به محیط) تعویض شوند. فیلترهای اسفنجی را میتوان با هوا تمیز کرد. هرگز کمپرسور را بدون فیلتر روشن نکنید.
۳. انتخاب اندازه نامناسب لولهها و شیلنگها
استفاده از لولهها یا شیلنگهایی با قطر کمتر از حد استاندارد، مانند تلاش برای عبور دادن حجم زیادی آب از یک نی باریک است! این کار مقاومت زیادی در مسیر جریان هوا ایجاد کرده و علت افت فشار کمپرسور باد در انتهای خط مصرف خواهد بود.
روش عیبیابی:
قطر لولهکشی و شیلنگهای خود را با توصیههای سازنده کمپرسور یا جداول استاندارد مهندسی مقایسه کنید. به عنوان یک قانون کلی، هرچه طول لولهکشی بیشتر باشد، قطر آن نیز باید بزرگتر باشد.
راهکار:
سیستم لولهکشی خود را بازنگری و در صورت نیاز آن را با لولههایی با قطر مناسب جایگزین کنید. همچنین از ایجاد خمهای ۹۰ درجه تند و اتصالات غیرضروری که جریان را مختل میکنند، خودداری نمایید. کارشناسان ما در امداد کمپرسور زاگرس میتوانند در طراحی و اجرای یک سیستم لولهکشی بهینه به شما مشاوره دهند.
۴. گرفتگی در فیلتر سپراتور (در کمپرسورهای اسکرو)
در کمپرسورهای اسکرو روغنی (Oil-Injected)، فیلتر سپراتور وظیفه جداسازی روغن از هوای فشرده را بر عهده دارد. با گذشت زمان، این فیلتر به دلیل جذب ذرات روغن و ناخالصیها دچار گرفتگی میشود و مانند یک مانع در برابر جریان هوا عمل میکند. این امر یکی از دلایل اصلی افت فشار کمپرسور باد اسکرو است.
- نشانهها:
- افزایش اختلاف فشار بین مخزن سپراتور و خروجی دستگاه.
- وجود روغن در هوای خروجی.
- بالا رفتن دمای کاری کمپرسور.
- راهکار:
فیلتر سپراتور یک قطعه مصرفی است و باید طبق دستورالعمل سازنده (معمولاً هر 2000 تا 4000 ساعت) تعویض گردد. تأخیر در تعویض آن علاوه بر افت فشار، میتواند به واحد هواساز (Air-End) آسیب جدی وارد کند. برای تأمین و تعمیر کمپرسور باد و قطعات آن، با ما تماس بگیرید.
۵. عملکرد نادرست شیر ورودی (Inlet Valve)
شیر ورودی یا آنلودر (Unloader Valve) وظیفه کنترل ورود هوا به واحد هواساز را دارد. اگر این شیر به درستی باز نشود یا دچار نقص فنی باشد، حجم هوای ورودی به کمپرسور محدود شده و در نتیجه فشار خروجی به حد مطلوب نمیرسد.
روش عیبیابی:
هنگام کار کردن کمپرسور، عملکرد مکانیکی شیر را بررسی کنید. مطمئن شوید که به طور کامل باز میشود. همچنین مسیرهای فرمان پنوماتیک یا الکتریکی آن را چک کنید.
راهکار:
این یک تعمیر تخصصی است. ممکن است نیاز به تمیزکاری، تعویض دیافراگم، سلونوئید یا کیت تعمیری آن باشد. توصیه میشود این کار توسط یک تکنسین مجرب انجام شود. تیم امداد کمپرسور زاگرس آماده ارائه خدمات تعمیر کمپرسور باد در چهاردانگه و حومه است.
۶. فرسودگی رینگهای پیستون (در کمپرسورهای پیستونی)
در کمپرسورهای پیستونی، رینگها وظیفه آببندی محفظه احتراق و جلوگیری از فرار هوا از کنار پیستون را دارند. با گذشت زمان و کارکرد زیاد، این رینگها فرسوده شده و دیگر نمیتوانند سیلندر را به خوبی آببندی کنند. این “فرار هوا” باعث کاهش شدید راندمان و افت فشار کمپرسور باد میشود.
- نشانهها:
- کاهش محسوس قدرت و سرعت پر شدن مخزن.
- وجود روغن بیش از حد در هوای خروجی (روغنسوزی).
- صدای غیرعادی از قسمت سیلندر.
- راهکار:
تعویض رینگهای پیستون یک تعمیر اساسی محسوب میشود که نیازمند باز شدن کامل واحد هواساز است. در این فرآیند معمولاً وضعیت سیلندر و پیستون نیز بررسی میشود. این کار باید توسط افراد متخصص انجام گیرد.
۷. خرابی یا تنظیم نبودن پرشر سوئیچ (Pressure Switch)
پرشر سوئیچ مغز متفکر کمپرسور باد شماست که فرمان قطع و وصل را بر اساس فشار مخزن صادر میکند. اگر این قطعه خراب شده یا تنظیمات آن به هم ریخته باشد، ممکن است کمپرسور زودتر از رسیدن به فشار ماکزیمم خاموش شود و شما با افت فشار مواجه شوید.
روش عیبیابی:
فشار قطع (Cut-out) و وصل (Cut-in) دستگاه را با اعداد روی گیج فشار مقایسه کنید. اگر کمپرسور در فشاری پایینتر از حد تنظیم شده خاموش میشود، مشکل از پرشر سوئیچ است.
راهکار:
ابتدا سعی کنید پیچ تنظیم پرشر سوئیچ را طبق راهنمای آن تنظیم کنید. اگر مشکل حل نشد، احتمالاً کنتاکتهای داخلی آن خراب شده و باید تعویض گردد.
۸. تقاضای مصرف هوا بیش از ظرفیت تولید کمپرسور
گاهی علت افت فشار کمپرسور باد هیچ ارتباطی با خرابی دستگاه ندارد! اگر شما ابزارهای جدیدی به سیستم خود اضافه کردهاید یا همزمان از چندین ابزار پرمصرف استفاده میکنید، ممکن است مجموع مصرف هوای شما (CFM) از ظرفیت تولید کمپرسور بیشتر باشد.
روش عیبیابی:
میزان مصرف هوای تمام ابزارهای خود را (که معمولاً روی آنها درج شده) جمع بزنید و با ظرفیت هوادهی کمپرسور خود (که در پلاک مشخصات آن ذکر شده) مقایسه کنید.
راهکار:
در این حالت دو راه وجود دارد: مدیریت مصرف هوا (استفاده نوبتی از ابزارها) یا ارتقاء کمپرسور به یک مدل با ظرفیت بالاتر. امداد کمپرسور زاگرس، به عنوان تولیدکننده کمپرسور باد در چهاردانگه، میتواند مشاورههای لازم برای انتخاب کمپرسور مناسب با نیاز شما را ارائه دهد.
۹. مشکلات مربوط به تسمه انتقال قدرت
در کمپرسورهای تسمهای، شل بودن یا فرسودگی تسمه باعث سر خوردن آن روی پولی شده و نیروی موتور به طور کامل به واحد هواساز منتقل نمیشود. این لغزش به معنای کاهش دور کمپرسور و در نتیجه، کاهش حجم هوای تولیدی و افت فشار است.
روش عیبیابی:
کشش تسمه را بررسی کنید. تسمه باید حدود ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر انعطاف داشته باشد. همچنین به دنبال علائم ترکخوردگی، پوسیدگی یا براق شدن سطح داخلی تسمه باشید.
راهکار:
تسمه را رگلاژ کرده یا در صورت فرسودگی، آن را با یک تسمه جدید و باکیفیت تعویض کنید.
۱۰. خرابی شیر یکطرفه (Check Valve)
شیر یکطرفه قطعهای است که بین واحد هواساز و مخزن قرار میگیرد و اجازه میدهد هوا از کمپرسور وارد مخزن شود، اما از بازگشت آن جلوگیری میکند. اگر این شیر خراب شود و نشتی داشته باشد، هوای فشرده شده در مخزن به سمت سرسیلندر بازگشته و هنگام خاموشی کمپرسور، فشار به سرعت افت میکند.
- نشانهها:
- تخلیه سریع فشار از مخزن پس از خاموش شدن.
- شنیدن صدای خروج هوا از فیلتر ورودی پس از خاموشی.
- سخت روشن شدن کمپرسور در استارت بعدی (چون سرسیلندر تحت فشار است).
- راهکار:
چه زمانی برای تعمیر کمپرسور باد با متخصص تماس بگیریم؟
شما میتوانید برخی از موارد ساده مانند تمیز کردن فیلتر هوا یا پیدا کردن نشتیهای جزئی را خودتان انجام دهید. اما در موارد زیر، برای جلوگیری از آسیب بیشتر به دستگاه و تضمین ایمنی، حتماً با یک مرکز تخصصی تماس بگیرید:
- مشکلات الکتریکی: مانند خرابی پرشر سوئیچ یا مشکلات مربوط به تابلو برق.
- تعمیرات اساسی: مانند تعویض رینگ پیستون، یاتاقانها یا تعمیر واحد هواساز اسکرو.
- عدم تشخیص علت مشکل: اگر پس از بررسی موارد بالا همچنان با افت فشار کمپرسور باد مواجه هستید.
- نیاز به قطعات اصلی: برای اطمینان از عملکرد صحیح و عمر طولانی دستگاه.
امداد کمپرسور زاگرس با سالها تجربه در زمینه تولید و تعمیر انواع کمپرسور باد پیستونی و اسکرو و همچنین ساخت مخازن تحت فشار، آماده ارائه خدمات جامع در منطقه چهاردانگه تهران و حومه میباشد. تیم متخصص ما با بهرهگیری از دانش فنی روز و تجهیزات پیشرفته، در سریعترین زمان ممکن مشکل افت فشار کمپرسور باد شما را تشخیص داده و با استفاده از قطعات یدکی استاندارد، آن را به صورت اصولی برطرف مینماید.